دیر زمانی است که مردمان ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا می‌دارند که در میان اقوام گوناگون، نام‌ها و انگیزه‌های متفاوتی دارد. در ایران و سرزمین‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام می‌برند که همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی و انطباق کامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یکم دی‌ماه است. هر چند امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند که مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ اما می‌دانیم که در باورهای کهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی کیهانی دارد.

خورشید در حرکت سالانه خود، در آخر پاییز به پایین‌ترین نقطه افق جنوب شرقی می‌رسد که موجب کوتاه شدن طول روز و افزایش زمان تاریکی شب می‌شود. اما از آغاز زمستان یا انقلاب زمستانی، خورشید دگرباره بسوی شمال شرقی باز می‌گردد که نتیجه آن افزایش روشنایی روز و کاهش شب است. به عبارت دیگر، در شش‌ماهه آغاز تابستان تا آغاز زمستان، در هر شبانروز خورشید اندکی پایین‌تر از محل پیشین خود در افق طلوع می‌کند تا در نهایت در آغاز زمستان به پایین‌ترین حد جنوبی خود با فاصله 5/23 درجه از شرق یا نقطه اعتدالین برسد. از این روز به بعد، مسیر جابجایی‌های طلوع خورشید معکوس شده و مجدداً بسوی بالا و نقطه انقلاب تابستانی باز می‌‌گردد. آغاز بازگردیدن خورشید بسوی شمال‌شرقی و افزایش طول روز، در اندیشه و باورهای مردم باستان به عنوان زمان زایش یا تولد دیگرباره خورشید دانسته می‌شد و آنرا گرامی و فرخنده می‌داشتند.

در گذشته، آیین‌هایی در این هنگام برگزار می‌شده است که یکی از آنها جشنی شبانه و بیداری تا بامداد و تماشای طلوع خورشید تازه متولد شده، بوده است. جشنی که از لازمه‌های آن، حضور کهنسالان و بزرگان خانواده، به نماد کهنسالی خورشید در پایان پاییز بوده است، و همچنین خوراکی‌های فراوان برای بیداری درازمدت که همچون انار و هندوانه و سنجد، به رنگ سرخ خورشید باشند.

بسیاری از ادیان نیز به شب چله مفهومی دینی دادند. در آیین میترا (و بعدها با نام کیش مهر)، نخستین روز زمستان به نام «خوره روز» (خورشید روز)، روز تولد مهر و نخستین روز سال نو بشمار می‌آمده است و امروزه کارکرد خود را در تقویم میلادی که ادامه گاهشماری میترایی است و حدود چهارصد سال پس از مبدأ میلادی به وجود آمده؛ ادامه می‌دهد. فرقه‌های گوناگون عیسوی، با تفاوت‌هایی، زادروز مسیح را در یکی از روزهای نزدیک به انقلاب زمستانی می‌دانند و همچنین جشن سال نو و کریسمس را همچون تقویم کهن سیستانی در همین هنگام برگزار می‌کنند. به روایت بیرونی، مبدأ سالشماری تقویم کهن سیستانی از آغاز زمستان بوده و جالب اینکه نام نخستین ماه سال آنان نیز «کریست» بوده است. منسوب داشتن میلاد به میلاد مسیح، به قرون متأخرتر باز می‌گردد و پیش از آن، آنگونه که ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه نقل کرده است، منظور از میلاد، میلاد مهر یا خورشید است. نامگذاری نخستین ماه زمستان و سال نو با نام «دی» به معنای دادار/خداوند از همان باورهای میترایی سرچشمه می‌گیرد.

نخستین روز زمستان در نزد خرمدینانی که پیرو مزدک، قهرمان بزرگ ملی ایران بوده‌اند (که هنوز هم حامیان سرمایه‌داری لجام گسیخته اندیشه‌های عدالت‌جویانه او را سد راه منافع طبقاتی خود می‌دانند) سخت گرامی و بزرگ دانسته می‌شد و از آن با نام «خرم روز» یاد می‌کرده و آیین‌هایی ویژه داشته‌اند. این مراسم و نیز سالشماری آغاز زمستانی هنوز در میان برخی اقوام دیده می‌شود که نمونه آن تقویم محلی پامیر و بدخشان (در شمال افغانستان و جنوب تاجیکستان) است. همچنین در تقویم کهن ارمنیان نیز از نخستین ماه سال نو با نام «ناواسارد» یاد شده است که با واژه اوستایی «نوسرذه» به معنای «سال نو» در پیوند است.

هر چند برگزاری مراسم شب چله و میلاد خورشید در سنت دینی زرتشتیان پذیرفته نشده است؛ اما خوشبختانه اخیراً آنان نیز می‌کوشند تا این مراسم را همچون دیگر ایرانیان برگزار کنند. البته در شبه تقویم نوظهوری که برخی زرتشتیان از آن استفاده می‌کند و دارای سابقه تاریخی در ایران نیست، زمان شب چله با 24 آذرماه مصادف می‌شود که نه با تقویم طبیعی انطباق دارد و نه با گاهشماری دقیق ایرانی و نه با گفتار ابوریحان بیرونی که از شب چله با نام «عید نود روز» یاد می‌کند. از آنرو که فاصله شب چله با نوروز، نود روز است.

امروزه می‌توان تولد خورشید را آنگونه که پیشینیان ما به نظاره می‌نشسته‌اند، تماشا کرد: در دوران باستان بناهایی برای سنجش رسیدن خورشید به مواضع سالانه و استخراج تقویم ساخته می‌شده که یکی از مهمترین آنها چارتاقی نیاسر کاشان است که فعلاً تنها بنای سالم باقی‌مانده در این زمینه در ایران است. پژوهش‌های نگارنده که در سال 1380 منتشر شد (نظام گاهشماری در چارتاقی‌های ایران)، نشان می‌دهد که این بنا بگونه‌ای طراحی و ساخته شده است که می‌توان زمان رسیدن خورشید به برخی از مواضع سالانه و نیز نقطه انقلاب زمستانی و آغاز سال نو میترایی را با دقت تماشا و تشخیص داد. چارتاقی نیاسر بنایی است که تولد خورشید بگونه‌ای ملموس و قابل تماشا در آن دیده می‌شود. این ویژگی را چارتاقی «بازه هور» در راه نیشابور به تربت حیدریه و در نزدیکی روستای رباط سفید، نیز دارا است که البته فعلاً دیواری نوساخته و الحاقی مانع از دیدار پرتوهای خورشید می‌شود.

برگرفته از وبگاه پژوهش های ایرانی: http://www.ghiasabadi.com/shabeChelleh.html

برای دیدن عکس در اندازه واقعی اینجا کلیک کنید .

چه چیزی این رگه‌ی غیر عادی سنگی را روی مریخ به وجود آورده است؟ فرضیه‌ی پیش‌رو این است که این لایه ی نازک سنگی که « Homestake » خوانده می‌شود از جریان ماده‌ای مایع به‌جا مانده است مانند بیشتر رگه های معدنی که روی زمین هم وجود دارند. و گزینه‌‌ی ممکن برای مایع جاری ، آب است. پس این رگه‌ی معدنی سرشار از کلسیم و سولفور، آخرین مدرک از احتمالات رو به رشدی است که می‌گوید بخشی از مریخ در گذشته اب داشته است. این مدارک این فرضیه‌ را که مریخ یک بار شرایط میزبانی حیات را داشته است افزایش می‌دهد. تصویر بالا چشم‌اندازی در نزدیکی لبه‌ی غربی  دهانه ی برخوردی ایندیوراست که  مریخ نورد فرصت،که اکنون هم در حال کاوش روی مریخ است، آن را گرفته است. تصویر کوچک تر نمای نزدیک رگه معدنی که به تازگی کشف شده است را نشان می‌دهد.

امتیاز تصویر:  Mars Exploration Rover Mission, NASA, JPL, Cornell

پردارش تصویر: Kenneth Kremer, Marco Di Lorenzo

Today's APOD in English

رفته رفته ماده تاریک دیگر جایی برای پنهان‌شدن ندارد. دو مشاهده جدید از پرتوهای گاما حاکی از آن هستند که اگر ماده تاریک از ذراتی تشکیل شده باشد، این ذرات حداقل ۴۴ برابر پروتون جرم دارند.

ماده تاریک حدود ۸۰ درصد گیتی را تشکیل می‌دهد اما هنوز کسی مطمئن نیست این ماده از چه چیز ساخته شده است. اولین گزینه احتمال ذرات سنگین با برهم‌کنش‌های ضعیف هستند (WIMP)، ذراتی که در انفجار بزرگ تولید شده‌اند و از آن هنگام تا کنون با تجمع خود هسته‌های اولیه ساختارهای مختلفی نظیر کهکشان‌ها را تشکیل داده‌اند. فیزیکدانان از میزان ماده تاریک موجود در جهان آگاهند اما نمی‌دانند که هر یک از WIMP‌ها به تنهایی چقدر جرم دارد.

اما دو مشاهده جدید از پرتوهای گاما حاکی از آن هستند که اگر ماده تاریک از ذراتی تشکیل شده باشد، این ذرات حداقل ۴۴ برابر پروتون جرم دارند.

مشاهدات جدید با آزمایش‌های پیشین انجام‌شده روی زمین در تناقض هستند. نتایج این آزمایش‌ها نشان‌دهنده ذراتی با جرمی حدود ۱۱ برابر پروتون بودند. البته برخی پژوهشگران عقیده دارند این ذرات کم‌جرم هنوز جایی در نظریات مرتبط با ماده تاریک دارند.

یک راه برای یافتن جرم این ذرات این است که صبورانه منتظر برخورد یکی از آن‌ها با یکی از آشکارسازهای مدفون در اعماق زمین باشیم چرا که در این صورت اثر ایجاد شده با اثرات ناشی از ذرات عادی که از اعماق فضا بر زمین می‌بارند اشتباه نمی‌شود. بسیاری از این آشکارسازها هنوز ذره‌ای را تشخیص نداده‌اند اما سه عدد از آن‌ها که در اعماق معادنی در ایتالیا و آمریکا قرار دارند شواهدی دال بر تشخیص ذره‌ای با جرمی بین ۸ تا ۲۲ برابر جرم پروتون به دست داده‌اند.

روش دیگری که برای تشخیص این ذرات وجود دارد بررسی نوعی خاصی از تابش‌های گاما است که به هنگام برخورد دو WIMP تولید می‌شود. سال گذشته یکی از پژوهشگران آزمایشگاه فرمی در آمریکا به نام دن هوپر (Dan Hooper) با استفاده از داده‌های به دست‌آمده از تلسکوپ فضایی نشان داد که برخی از تابش‌هایی که از مرکز کهکشان راه شیری ساطع می‌شوند ممکن است از برخورد ذره‌هایی مشابه WIMP‌ها اما با جرمی کمتر ایجاد شده باشند.

اما اکنون نتایج پژوهش‌های انجام شده توسط دو گروه مستقل که روی مشاهدات تلسکوپ فضایی فرمی کار می‌کنند ذره‌ای با جرمی حداقل ۴۴ برابر جرم پروتون را به عنوان ذرات تشکیل‌دهنده ماده تاریک پیشنهاد می‌کند.

هر دو گروه ذکر شده به واکاوی پرتوهای گاما در کهکشان‌های اقماری کوتوله راه شیری پرداختند تا اثری از تابش‌های حاصل از برخورد ذرات ماده تاریک بیابند. علی رغم استفاده از دو روش آماری متفاوت برای حذف پرتوهای گامای تابیده از دیگر منابع، نظیر ابرنواختر‌ها و تپ‌اختر‌ها، هر دو گروه به نتیجه یکسانی رسیدند: هر نوع پرتوی گامای تابیده از ماده تاریک می‌بایست توسط برخورد ذراتی سنگین ایجاد شود. چرا که اگر ذرات تشکیل‌دهنده ماده تاریک سبک و کوچک بودند، می‌بایست تعداد زیادی از آن‌ها وجود داشته باشد تا تمام جرم ماده‌تاریک موجود در جهان را توجیه کند. در نتیجه می‌بایست تعداد زیادی برخورد بین این همه ذرات پیش بیاید که این به نوبه خود منجر به ایجاد مقادیر زیادی پرتوی گاما می‌شد، بسیار بیش از مقداری که امروزه مشاهده می‌کنیم. به گفته یکی از پژوهشگران پروژه: ‌ «اگر WIMP‌ها کوچک‌تر بودند می‌بایست آن‌ها را می‌یافتیم، که نیافته‌ایم. این دقیق‌ترین کرانی است که تا کنون روی جرم ذرات ماده تاریک به دست آورده‌ایم.»

البته به عقیده دکتر هوپر پژوهش‌های جدید لزوما به معنی حذف کامل ذرات سبک‌‌تر از لیست گزینه‌های احتمالی برای ماده تاریک نیست. چرا که در پژوهش‌های انجام شده مدلی به کار رفته است که در آن ماده تاریک تدریجا به انواع دیگری از ذرات نظیر کوارک‌های سنگین وامی‌پاشد (تجزیه می‌شود). به علاوه در این مدل‌ها ذرات ماده تاریک همیشه مستقل از دمای محیط با سرعت یکسانی حرکت می‌کنند. اما اگر در عالم واقع ماده تاریک به ذراتی تجزیه شود که تلسکوپ فضایی فرمی قادر به تشخصی آن‌ها نیست، یا اگر این ذرات در زمانی که کیهان جوان‌تر و داغ‌تر بود با سرعت بیشتری حرکت می‌کردند، در این صورت ذرات تشکیل‌دهنده ماده تاریک ممکن است حتی جرمی در حد ۱۱ برابر جرم پروتون نیز داشته باشند.

با همه این احوال، دکتر هوپر معتقد است نتایج پژوهش‌های اخیر از اهمیت فراوانی برخوردارند: «برای اولین بار ما در حال حذف مواردی هستیم که در لیست گزینه‌های احتمالی ماده تاریک از نظر تئوری قابل قبول هستند و مدل‌های جذابی محسوب می‌شوند. البته یک آزمایش به تنهایی نمی‌تواند همه مدل‌های احتمالی ماده تاریک را رد کند بلکه برای این منظور نیاز به روش‌های مختلف زیادی است».

مترجم: امیرحسام صلواتی

در اغلب نقاط کشور ماه‌ گرفتگی جزئی پیش از طلوع ماه آغاز می‌شود.

گرفتگی جزئی ماه در خسوف 19 آذرماه از ساعت 16 و 16 دقیقه و گرفتگی کلی از ساعت 17 و 36 دقیقه بعد از ظهر آغاز می‌شود.

گرفت کلی ماه در ساعت 18 و 27 دقیقه و گرفتگی جزئی در ساعت 19 و 48 دقیقه پایان می‌باید.

این گرفتگی در آسیا، اروپا، شرق آفریقا، آمریکای شمالی، اقیانوسیه و جنوبگان قابل رؤیت است.

برای آنکه گرفتگی ماه و یا گرفتگی خورشید پیش آید لازم است خورشید، زمین و ماه هر سه در یک صفحه قرار گیرند. در ماه گرفتگی، مخروط تمام سایه زمین باید ماه را در بر گیرد.

اگر سه جرم سماوی ماه، خورشید و زمین همیشه در یک سطح قرار داشتند، گرفتگی ماه در همه فازهای بدر ماه صورت می‌گرفت؛ اما این مطلب با آنچه در عمل اتفاق می‌افتد مطابق نیست.

مدار حرکت ماه به دور زمین در حدود 5 درجه و 9 دقیقه نسبت به سطح دایره‌البروج (سطح مدار زمین) متمایل است؛ در نتیجه ماه گرفتگی فقط وقتی رخ می‌دهد که ماه بدر در یکی از دو گره قرار می گیرد. محل این گره‌ها طی 18.6 سال در گردش کامل به دور زمین دارند.

در ماه گرفتگی لازم است که ماه در نزدیکی یکی از گره‌های مدار خود و در حالت مقابله یعنی در فاز بدر باشد.

در هنگام خسوف، ماه، اول وارد قسمت نیم سایه زمین می شود. در این حالت چنانچه ناظری در ماه باشد، خواهد دید که قسمتی از قرص خورشید توسط زمین پوشانده شده است.

تشخیص گرفتگی ماه در نیم‌سایه زمین مشکل است. وقتی که گرفتگی ماه در نزدیکی یکی از گره‌های آن صورت گیرد ممکن است گرفتگی آن جزئی و یا کمی باشد.

زمانی که قسمتی از کره ماه داخل قسمت تمام سایه زمین شود، گرفتگی جزئی و هنگامی که تمام کره ماه داخل قسمت تمام سایه زمین شود، گرفتگی کلی به وقوع می‌پیوندد.

امروزه جستجو برای حیات در سیارات فراخورشیدی و یافتن زندگی در خارج از کره زمین به یکی از داغ ترین و مهمترین مباحث اخترشناسی تبدیل شده است. ما حقیقتاً در محدوده زمانیه بسیار مهمی برای تحقیق پیرامون سیارات فراخورشیدی قرار گرفته ایم. تنها 18 سال قبل بود که اولین سیاره در خارج از منظومه شمسی ما کشف شد و 15 سال قبل وجود یکی از آنها در اطراف ستاره میزبان به اثبات رسید.

علاوه بر این هر روزه نشانه های جدیدی از وجود اتمسفر و شرایط حیات در بسیاری از این سیارات بدست می آید که این نشانه ها با سرعت چشمگیری در حال افزایش می باشند. حجم این داده ها به اندازه ای زیاد است که اخترشناسان را قادر ساخته تا حتی درباره چگونگی تشکیل و پیدایش این سیارات نیز نظریات قابل قبول و استنتاج هایی را ارائه دهند. بطور کلی ، دو روش برای تشکیل سیارات وجود دارد. اولین روش از طریق بهم پیوستگی است که در آن ستاره و سیاره از فروپاشی گرانشی مستقل از یکدیگر تشکیل می شوند اما بحدی نزدیک هم هستند که نیروی جاذبه متقابل آنها را در مدار به هم می پیوندد.

دومین روش که منظومه شمسی ما نیز از همان طریق بوجود آمده است ، روش دایره ای (دیسک) است. در این روش ماده از یک دیسک باریک اطراف پیش ستاره متلاشی می شود تا سیاره را تشکیل دهد. هر یک از این فرایند ها مجموعه متفاوتی از پارامترها را دارند که اخترشناسان را قادر می سازد تا با برسی اثرات بجا مانده از آنها، به آن پی ببرند.

با اینحال بر اساس مقاله جدیدی که از 'هلموت ابت' از رصدخانه ملی 'کت پیک' به چاپ رسیده، چنین اظهار می نماید که با توجه به نمونه برداری های اولیه ما از پیدایش سیارات فراخورشیدی، پیدایش منظومه شمسی نمونه کمی عجیب و غریبی به نظر می رسد.

با توجه به میلیاردها میلیارد ستاره ای که در کهکشان های همسایه  و در خارج از کهکشان راه شیری وجود دارند و سیارات و قمرهایی فراوانی که در اطراف هر یک از این ستارگان در چرخشند، جهان محیطی سرشار از حیات به نظر می رسد. اینجا تنها مسئله زمان مطرح است. چه زمانی ما قادر به پیدا نمودن حیات فرازمینی خواهیم شد؟

در میان سیاره‌های فراخورشیدی نمونه‌های شگرفی دیده می‌شوند، برای نمونه سیاره‌ای مشابه به سیاره کوروت-۷بی (COROT-7b) در ۲۶۰ سال نوری از زمین وجود دارد که سرعت گردش آن به‌دور ستاره مادرش چنان بالاست که هر سال در این سیاره تنها سه روز به‌درازا می‌کشد.

دانشمندان بر این باورند که سیاره‌های بیشماری بوده یا هستند که توسط ستارهٔ خود فروبلعیده شده یا از مدار و منظومه خود به بیرون پرت شده و در فضا سرگردان گشته‌اند.

اولین پارامتری که این دو روش تشکیل را تمایز می دهد، همان گریز از مرکز می باشد.Abt برای ایجاد یک سطح پایه در مقایسه، ابتدا توزیع نیروی گریز از مرکز را برای 188 ستاره دوتایی طرح ریزی کرده و پس از آن ، آنرا با تنها سیستم شناخته شده ای که با همان طرح (منظومه شمسی ما) ، یعنی از طریق روش دیسک تشکیل شده است مقایسه می کند. این تحقیق نشان داد که اکثریت ستارگان دارای مداراتی با نیروی گریز از مرکز پایین می باشند، و با افزایش نیروی گریز از مرکز این درصد به آرامی کاهش می یابد. در منظومه شمسی ما که تنها یک سیاره در آن (پلوتو) نیروی گریز از مرکزی بزرگتر از 0.2 دارد ، این توزیع کاهش یافته و بسیار شیب دار خواهد بود. هنگامیکه Abt توزیع برای 379 سیاره را با نیروی گریز از مرکز شناخته شده ایجاد کرد، نتایج تقریباً همسانی در زمینه ستاره های دوتایی بدست آمد.

ستاره دوتایی به دو ستاره گفته می‌شود که به هم نزدیک هستند و به دور مرکز ثقلشان گردش می‌کنند. به ستاره کوچکتر ستاره همدم گفته می‌شود.تحقیقات جدید نشان می‌دهد درصد زیادی از ستارگان بخشی از یک سامانه حداقل دو ستاره‌ای هستند. ستارگان دوتایی در اخترفیزیک بسیار مهم هستند زیرا مدار آنها جرمشان را مشخص می‌کند.جرم بسیاری از ستارگان تکی از روی برون‌یابی جرم ستارگان دوتایی بدست می‌آید. ستاگان دوتایی با ستاره دوتایی نوری یکی نیستند, تفاوت آنها در این است که ستارگان دوتایی نوری از زمین نزدیک یکدیگر دیده می‌شوند ولی آنها هیچ اثر گرانشی بر یکدیگر ندارند.ستارگان دوتایی از روی طیف‌سنجی هم شناخته می‌شوند. اگر مدار حرکت این ستارگان در راستای دید زمین باشد آنها از طریق گرفت تشخیص داده خواهند شد.

به سامانه‌های بیشتر از دو ستاره ستاره چندتایی می‌گویند که فراوانی آن کم نیست.ستاره‌های دوتایی می‌توانند بین یکدیگر جرم تبادل کنند و تکامل یابند از معروفترین ستارگان دوتایی می‌توان به الغول(ستاره دوتایی گرفتی)شباهنگ و ماکیان ایکس یک(که همدم کوچکتر قویترین احتمال سیاهچاله است).

همچنین طرح مشابه ای برای نیم محور اصلی ستارگان دوتایی و منظومه شمسی ما ساخته شد. اینبار هم نتایج بدست آمده ، هنگامیکه این طرح برای سیارات فراخورشیدی شناخته شده ترسیم شد ، حاکی از توزیع مشابهی با سیستم های ستاره ای دوتایی جفت شده بود.

Abt همچنین وضعیت و جزئیات سیستم ها را نیز مورد بررسی قرار داد.سیستم های ستاره ای شامل سه ستاره است که بطور کلی شامل یک جفت ستاره در مدار دوتایی فشرده و سومین ستاره در مداری بسیار بزرگتر می باشند.

لفظ ستاره دوتایی از سال ۱۸۰۲ توسط سر ویلیام هرشل به کار رفت, در تعریف او آمده است, «یک ستاره دوتایی واقعی- متشکل از دو ستاره‌است به طوری که به یکدیگر را جذب می‌کنند».دو ستاره نزدیک به هم به طور تصادفی ستاره دوتایی نوری نام می‌گیرند, مشهورترین ستاره دوتایی نوری ستاره زتا خرس بزرگ است که در صورت فلکی خرس بزرگ قرار دارد. دوتایی‌های غیر واقعی را دوتایی نوری می‌گویند. با اختراع تلسکوپ ستارگان دوتایی بیشتری کشف شدند. هرشل, در ۱۷۸۰ میلادی,۷۰۰ سامانه دوتایی, و حدود ۵۰ سامانه که به نظرش بیشتر از دو ستاره دارند ثبت نمود.یک سامانه دوتایی واقعی، دو ستاره‌است که جاذبه گرانشی دارند.وقتی دو ستاره تفکیک می‌شوند که با بالابردن دقت تلسکوپ‌ها به اندازه کافی (در صورت لزوم از روش‌های اینترفرمتریک استفاده می‌شود) دو ستاره کاملا مجزا دیده شوند که به آنها دوتایی مرئی می‌گویند.

Abt با مقایسه نسبت چنین مدارهایی، فاصله گذاری مداری را تعیین کرده است.با این وجود وی به جای مقایسه ساده با منظومه شمسی ، موقعیت مشابه تشکیل ستاره های اطراف توده مرکزی کهکشان را مورد ملاحظه قرار داد و در این روش توزیع مشابهی را ایجاد کرد.در این مورد ، نتایج شگفت آور بودند و هر دو روش تشکیل ، نتایج یکسانی را حاصل کردند.

درنهایت،Abt میزان عناصر سنگین در حجیم ترین بدنه را نیز مورد ملاحظه قرار داد. کاملاً معلوم است که اکثر سیارات فراخورشیدی در اطراف ستارگانی یافت می شوند که دارای فلزات غنی می باشند. در حالیکه هیچ دلیلی برای تشکیل سیارات در دیسکی که نمیتواند در اطراف ستارگان باجرم بالا باشد وجود ندارد، داشتن یک ابر غنی فلزی که از آن برای تشکیل ستاره ها و سیاره ها استفاده می شود یه نیاز ضروری در مدل بهم پیوستگی است ( زیرا این امر منجر به سرعت بخشیدن به روند فروپاشی شده، و اجازه میدهد تا سیارات غول پیکر پیش از پراکندگی کامل ابر ،به طور کامل تشکیل شوند.) بنابراین ، این واقعیت که اکثریت قریب به اتفاق سیارات فراخورشیدی در اطراف ستارگان فلزی غنی وجود دارند از فرضیه بهم پیوستگی طرفداری می کند.

مجموع این اطلاعات ، چهار آزمایش برای تشکیل مدل ها را فراهم می سازد. مشاهدات کنونی در هر مورد چنین اظهار می کنند که اکثریت سیارات کشف شده در دوردستها از بهم پیوستگی تشکیل شده اند نه در یک دیسک. با این وجود ، Abt تاکید می کند که محدودیت در تجهیزات و ابزارآلات سنجش فعلی نیز می تواند در جهت گیری این گزارشات آماری تاثیرگذار باشند. چنانکه وی ذکر می کند ، اخترشناسان هنوز حساسیت سرعت شعاعی را برای کاوش سیستم های دیسکی مانند منظومه شمسی ندارند (بجز سیارات بزرگ مجزا مانند ژوپیتر در (5 AU. به همین منوال ، این نظریه به احتمال زیاد با قابل دسترس قرار گرفتن نسل جدیدی از ابزارآلات در آینده تغییر خواهد کرد. در حقیقت ، با پیشرفت ابزارآلات و در دسترس گرفتن نقشه های سه بعدی و رصد مستقیم انحرافات مداری در آینده، اخترشناسان قادر خواهند بود تا آزمایش دیگری نیز برای تعیین روشهای تشکیل بیافزایند.

 منبع : سایت نجوم ایران

سازمان ناسا بری اولین بار تصویری 360 درجه از کل سطح ستاره عظیم خورشید را منتشر کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، این تصویر با همکاری مشترک دو ماهواره دوقلوی خورشیدی به نام «استریو» که برای ثبت این تصاویر در دو جهت متضاد از سطح خورشید به تصویربرداری مشغول بوده‌اند، خلق شده است.

امکان مشاهده کل ستاره خورشید به دانشمندان این توانایی را خواهد داد تا پیش بینی‌های دقیق تری از سیستم آب و هوایی پیچیده خورشید داشته باشند و بتوانند با توجه به اطلاعات خورشیدی ماموریتهای روباتیکی را برای سفر به اعماق سامانه خورشیدی طراحی و برنامه ریزی کنند.

دسترسی به پدیده های نجومی ماهیانه نیازی است که بسیاری از منجمان آماتور را به دنبال خود می کشاند. به این منظور علاقه مندان می بایست زمان زیادی را صرف جستجو در مراجع مختلف کنند. درجهت پاسخ به این نیاز، گاهشمار نجومی 1384 و 1385 طی دو سال پیاپی توسط اعضای انجمن علمی پژوهشی نجم شمال به صورت کتاب تهیه و منتشر شد.

در سالی که گذشت گاهشمار نجومی سال 1390 نیز تهیه شد. محاسبات انجام شده در این بخش برای طول جغرافیایی 53 شرقی و عرض جغرافیایی 33 شمالی انجام شده است. اختلاف ساعت رسمی ایران با ساعت گرینویچ 5/3+ است. در بسیاری از موارد زمانهای ذکر شده با دقت خوبی برای نقاط مختلف کشورمان قابل استفاده است. سعی شده است برای پدیده های قابل رصد، زمان ذکر شده برای وضعیتی باشد که جرم مورد نظر در بالای افق قرار دارد و قابل رویت است.

با سلام خدمت همه دوستان

با لطف ایزد منان از امروز وبلاگ نجوم اماتوری با همکاری دوستان

و به خصوص حمایت فنز پرشین بلاگ راه اندازی خواهد شد .

دوستانی که مایل به همکاری هستند نیز از طریق ایمیل زیر

درخواست خود رو ارسال کنند.

astronomy@persianfans.com

سهیل خ.م

مدیر وبلاگ نجوم آماتوری فنز پرشین بلاگ