نجوم آماتوری

گاهشمار نـجومی اردیبهشت 1391

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sat, 12 May 2012 10:56:19 GMT

دسترسی به پدیده های نجومی ماهیانه نیازی است که بسیاری از منجمان آماتور را به دنبال خود می کشاند. محاسبات انجام شده در این بخش برای طول جغرافیایی 53 شرقی و عرض جغرافیایی 33 شمالی انجام شده است. اختلاف ساعت رسمی ایران با ساعت گرینویچ 5/3+ است. در بسیاری از موارد زمانهای ذکر شده با دقت خوبی برای نقاط مختلف کشورمان قابل استفاده است. سعی شده است برای پدیده های قابل رصد، زمان ذکر شده برای وضعیتی باشد که جرم مورد نظر در بالای افق قرار دارد و قابل رویت است

ناهید در کنار شاخ گاو

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sat, 05 May 2012 09:11:02 GMT

سیاره ناهید (زهره) که این شبها جواهر شامگاه است در موقعیت جالبی در صورت فلکی گاو نر ( برج ثور) قرار گرفته است .

این سیاره در نزدیک ستاره الناس ( بتا گاو نر ) قرار گرفته که یک از شاخهای گاو را تشکیل می دهد . قدر ستاره الناس 37/1 – است حدود 131 سال نوری از ما فاصله دارد و سیاره زهره هم از 04/4 – می درخشد که بسیار پر فروغ و زیباست بویژه زمانی که بر شاخ گاو سوار است . فاصله ناهید از ستاره النس کمتر از یک درجه و حدود 59 دقیقه و 23 ثانیه هست .

_{به نقل از سایت نجوم ایران}

گزارش تصویری روز جهانی نجوم 2

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Wed, 02 May 2012 07:59:25 GMT

با سلام

این دومین گزارش تصویری از روز جهانی نجوم در بام تهران میباشد

که در تاریخ هفتم اردیبهشت سال 91 به همت مجله نجوم و مراکز دیگر نجوم

برگزار شد ...

برای دیدن عکس ها در اندازه واقعی بر روی انها کلیک کنید .

استقبال بسیار خوبی از این نمایشگاه شده بود .که جای تقدیر و تشکر دارد._{برای دیدن باقی عکس ها به ادامه مطلب مراجعه کنید ...}

استقبال به حدی بود که افراد برای بازدید از غرفه ها و وسایل ابزاری در نوبت قرار میگرفتند.

از ساعات اولیه نمایشگاه بازدید کننده ها حضور داشتن به اضافه بچه های کانون نجوم فنز پرشین بلاگ

دوستداران نجوم روز خوب و شادی را در هوای عالی توچال تجربه کردند.

یکی از بخش های جالب روز جهانی نجوم دیدار با دانشمندان این علم بود ...

این دوستان با اطلاع از کارها دانشمندان اطلاعات خوبی را در اختیار افراد به خصوص کودکان و نوجوانان میگذاشتند که جای تقدیر دارد .

کپرنیک در روز جهانی نجوم - بام تهران

گفتگو های تخصصی در سطوح مختلف تا پاسی از شب ادامه داشت .

از تمامی رده ها سنی در نشست ها شرکت کردند که جای بسی تشکر دارد .هم از دست اندکاران و هم کسانی که تا پاسی از شب ما رو تنها نگذاشتند.

و تشکر ویژه ای باید کرد از مجموعه تفریحی توچال که در این برنامه کمک شایان ذکری کردند و در پایان هم با مراسم اختتامیه ای عالی همه رو رهسپار کردند.

تا نیمه های شب علاقمندان به نجوم در انتظار رصد زحل بودند ...

ابن سینا از منجمین بزرگ ایرانی -در نماشگاه روز جهانی نجوم - بام تهران

نمایی از تهران -بام تهران - روز جهانی نجوم

با تشکر از تمام عزیزانی که ما رو همراهی کردند و

همینطور از اقای بهنام آقایی (بهنامترین) از وبلاگ عکس نامه

که زحمت عکاسی را بر عهده داشتند .

گزارش روز جهانی نجوم

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sun, 29 Apr 2012 09:05:07 GMT

با سلام خدمت همه دوستان و به خصوص دوستداران علم نجوم

در روز جمعه هفتم اردیبهشت با برنامه ریزی و پیگیری مجله نجوم و همکاری

مراکز نجومی دیگر برگزار شد .

که در این میان بچه های فنز پرشین بلاگ و کانون نجوم آماتوری فنز پرشین بلاگ

حضور پر رنگی داشتند که از همه دوستان تشکر میکنیم .

و از تمام کسانی که زحمت کشیدن تا این برنامه به نحو احسن اجرا بشه و

عموم مردم بتونن ارتباط بهتری با علم پر رمز و راز نجوم داشته باشند.

کانون نجوم فنز پرشین بلاگ

برای دیدن عکس ها به ادامه مطلب مراجعه کنید

برای دیدن عکس ها رد اندازه واقعی بر روی آنها کلیک کنید .

دوربین های دو چشمی از بخش های جذاب برای عموم بود ...و منتظر غروب آفتاب .

خانواده های بسیاری با فرزندان خردسال خود در این مراسم شرکت کردند...

نوجوان و جوان ها بیشترین قشر حاضر بودن که با هم به تبادل نظر و بازدید در محیطی گرم مشغول بودند.

غرفه ها متعددی از مراکز محتلف نجومی در این نمایشگاه به چشم میخورد که به
تک تک این عزیزان که زحمت بسیاری کشیدند خسته نباشید میگیم...

ابزار رصدی پیشرفته در مراسم روز جهانی نجوم برای استفاده عموم محیا بود .

از نیرو انتظامی منطقه شمیرانات تشکر میکنیم برای حفظ امنیت مراسم روز جهانی نجوم

بعضی از گروه ها با وسع مالی کم ولی پر انرژی شرکت کرده بودند که برای تکتشون
آرزو موفقیت روز افزون داریم .

خیلی از افراد به صورت دسته جمعی و خانوادگی به این مراسم آمده بودند.

نشست های نجومی در مورد فیزیک ، اختر فیزیک ، نجوم کروی و مباحث دیگه اجرا شد.

در بعضی از غرفه ها میشد ابزار رصدی رو خرید و از انواع مختلف اطلاعات کسب کرد

در حال قطبی کردن تلسکوپ برای مشاهده اسمان ...

بیشتر خانواده ها علاقمند به رصد بودن که گروه های نجومی حاضر به بهترین نحو از پس این امر بر امدند .

یکی از مسئولین غرفه در حال تنظیم دوربین دو چشمی برای رصد ماه تربیع دوم ...

برای بساری از افراد که تجربه رصد با دوربین دو چشمی را نداشته اند تجربه ای بسیار
زیبا و منحصر به فرد بود .

رصد در بام تهران یکی از تجربه هایی بود که همه اقشار از همه رده ها سنی تجربه کردند.

به زودی عکس های بیشتری اضافه خواهد شد .
همچنین میتوانید خبر های مربوط به روز جهانی نجوم در شهر های دیگر و نشریات را از لینک ها زیر پیگیری کنید

برنامه روز جهانی نجوم در تبریز+ عکس

گزارش و عکس روز جهانی نجوم در اصفهان

برنامه‌های روز جهانی نجوم در اصفهان به نقل از خبرگزاری فارس

روز جهانی نجوم در زاهدان به همت دانشجویان پزشکی

روز جهانی نجوم شیراز به نقل از خبرگزاری پانا

برنامه ی روز جهانی نجوم سال 91

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sat, 21 Apr 2012 10:50:49 GMT

هر سال گروه ها و مراکز نجومی سراسر جهان در هفته ای به نام "هفته ی جهانی نجوم" با برگزاری برنامه های ویژه‌ای تلاش می‌کنند این علم را ترویج ‌کنند. در چنین روزهایی منجمان حرفه ای و آماتور زیبایی‌های علم نجوم را با بیان ساده و جذاب به مردم ارایه می کنند.
امسال نیز ماهنامه ی نجوم و مجموعه تفریحی- ورزشی تله کابین توچال برای گرامی داشت هفته‌ی نجوم برنامه ای یک روزه در بام تهران برگزار خواهد کرد.
ماهنامه نجوم با هدف آشنا کردن مردم با زیبایی های علم نجوم و معرفی زمینه های متفاوت فعالیت های گروه ها و مراکز نجومی این برنامه را برگزار خواهد کرد.
برمبنای تعریف زمان برگزاری روز نجوم (یکی از روزهای تعطیل تقویم هر کشوری که در هفته‌ی نزدیک به نخستین تربیع ماه بین 15 آوریل تا 15 می است.) روز نجوم امسال 8 اردیبهشت، جمعه، انتخاب شده است. این برنامه نیز در روز جمعه از ساعت 10 الی 23 برگزار خواهد شد.
برگزاری برنامه ی روز نجوم در بام تهران بر عهده ی ماهنامه ی نجوم و مجموعه ورزشی-تفریحی تله کابین توچال است.

برخی برنامه های پیشبینی شده برای برگزاری در بام تهران در روز نجوم:

- غرفه های آشنایی با موضوعات متفاوت نجومی؛ شامل:
منظومه ی شمسی، فضا، گذر زهره، ماه، کیهان شناسی، ساعت آفتابی، صورت‌های فلکی و نقشه آسمان، تاریخ علم و رویت هلال
- غرفه ی کودکان
- غرفه ی پرسش و پاسخ
- غرفه های محصولات و خدمات نجومی
- غرفه انجمن نجوم ایران و شاخه ی آماتوری انجمن نجوم ایران
- غرفه های مراکز فعال نجومی
- سخنرانی های کارشناسان نجوم
- پخش فیلم و اسلایدهای آموزشی
- نمایشگاه عکس های نجومی از زمین تا کیهان
- تیم رصد اجرام آسمان با ابزارهای رصدی مستقر در بام تهران

همچنین اعضا باشگاه نجوم آماتوری فنز پرشین بلاگ در
بام تهران از ساعت 17-19 آماده پاسخگویی به شما دوستان هستند .

از همه وبلاگنویسان دعوت میشود که در این روز همراه ما باشند .

برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید در ساعت اداری با شماره زیر تماس حاصل کنید

09366191204 سهیل خان محمدی

به امید دیدار

مشاهده نقشه بزرگتر

کتاب نجومی خورشید

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sat, 21 Apr 2012 10:14:08 GMT

کتابی جامع و کامل در ارتباط با خورشید . این کتاب را می توانید به عنوان مرجع بسیار خوبی برای آشنایی با موضوعات مختلف حول خورشید مطالعه کنید. در این کتاب با عناوینی متنوعی از قبیل نگاهی به خورشید ، سال خورشیدی ، خورشید به عنوان ساعت ، کسوف به مانند یک اسلحه ، خدای خورشید ، خورشید ابزاری در ستاره شناسی ،نام های مستعار خورشید ، طبقات و لایه های خورشید ، درون خورشید ، منبع تازه ای از انرژی ، هسته خورشید ، خورشید مغناطیسی ، دیگر خورشید ها ، منظومه های شمسی دیگر ، تولد و آغاز خورشید ، اواسط زندگی خورشید ، اتفاقات کوتاه مدت در طول حیات خورشید ، خورشیدی جوان و کم نور ، عصر یخبندان ، ارتباطات گم شده ، جو و محیط خورشید ، آغاز حیات انسان ها ، اولین روزهای خورشید ، طول موج ها ، پوسته ، چشمان و حیات خورشید ، تاثیرات آب و هوایی ، ماهواره ها ، منابع انرژی ، گرمای خورشیدی ، پیشگویی ها و آینده خورشید ، آخرین روزهای این ستاره و ... بخوانید...

تعداد صفحات : 163 حجم فایل : 3.8 مگابایت زبان : انگلیسی

برای دانلود اینجا را کلیک کنید

_{برگرفته از سایت نجوم ایران}

رصد شفق قطبی کمیاب توسط هابل

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Sat, 21 Apr 2012 09:56:02 GMT

ستاره شناسان سرانجام موفق شدند با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل اولین تصاویر زمینی را از شفقهای قطبی نادر بگیرند برعکس شفقهای قطبی زمینی که سبز و قرمز و بنفش درخشانند و به مدت طولانی در آسمان می مانند شفقهای قطبی اورانوس نسبتا تیره اند و دوره زندگی کوتاهی دارند و تنها چند دقیقه ای دوام می آورند . ویجر 2در سال 1986در اورانوس آنها را مشاهده کرده اما هیچ تلسکوپ زمینی نتوانست آنها را ببیند تا اینکه در 16 و 29 نوامبر 2011 تیم بین المللی از ستاره شناسان به سرپرستی لرن لیمی در فرانسه با کمک هابل دو شفق قطبی را در اورا نوس یافتند. شفقهای قطبی بر اثر مغناطیس کره ایجاد می شود مثل شفقهای قطبی زمین در قطب. زاویه انحراف اورانوس معادل 98 درجه است محور حرکت وضعی این سیاره با مدار حرکت انتقالی اش منطبق می باشد و محور این سیاره به حدی انحراف دارد که تقریبا به صفحه مداری اش می چسبد. شفقهای قطبی اورانوس مثل نقاط درخشان فعال در نیمه روشن سیاره دیده شده اند وقتی ویجر 2 در سال 1986از کنار اورا نوس گذشت، محور قطبی سیاره به سمت خورشید بود یعنی 60 درجه انحنا در قطب مغناطیسی و کسب زاویه کافی جهت مواجهه با بادهای خورشیدی .اورانوس هر 84 سال یک بار به دور خورشید می گردد تا سال 2011 که اورانوس در اعتدال شب و روز قرار داشت و این مساله کمک می کند تا دو انتهایش روزی یک بار در معرض بادهای خورشیدی باشند و منجر به ایجاد شفق های قطبی در انواع مختلف بیشتر از آنچه که توسط ویجر دیده شده بود می گردد . لیمی می گوید :"این ترکیب در کل منظومه شمسی تک است ."

_{برگرفته از سایت جهان امروز}

ناسا و مایکروسافت، مریخ را به زمین آوردند !

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Mon, 09 Apr 2012 12:44:19 GMT

شاید شما نیز یکی از کسانی باشید که همواره با رویای سفر به فضا و زندگی در سایر سیارات به آسمان ها می نگرد. متاسفانه چنین امکانی برای اکثر انسان ها و در آینده نزدیک مقدور نمی باشد و این تنها رویایی بیش به نظر نمی آید. اما با اینحال پروژه جدیدی که با همکاری ناسا و مایکروسافت پیاده سازی شده است می تواند شما را به یک سفر مجازی اما رویایی به خارج از زمین و منظومه شمسی ببرد.

امروز تحقیقات مایکروسافت و ناسا در حال آماده سازی تجربه کاملاً جدیدی برای کاربران تلسکوپ وسیع الطیف (WWT) هستند که به بینندگان اجازه خواهد داد تا از نزدیک منظومه شمسی را مورد بررسی قرار داده و با آن به تعامل بپردازند به طوری که تاکنون چنین چیزی وجود نداشته است. بینندگان اکنون قادرند تور زنده ای به سیاره قرمز داشته باشند، بطور مستقیم صدای دانشمندان ناسا را بشنوند و به صورت کامل و همه جانبه و با کیفیت بالا مریخ را ببینند و بررسی کنند.
برای یک تجربه دقیق و نزدیک از مریخ، مایکروسافت و ناسا ... به ادامه مطلب بروید

برای یک تجربه دقیق و نزدیک از مریخ، مایکروسافت و ناسا بینندگان را به دانلود تجارب جدید تلسکوپ وسیع الطیف/مریخ در
سایت HTTP://WWW.worldwidetelescope.org دعوت می نماید.

( جدیدترین تصویر مریخ که با تلسکوپ وسیع الطیف تهیه شده. (اعتبار تصویر:مایکروسافت/ناسا

Dan Fay مدیر بخش تحقیقات مایکروسافت در زمینه های زمین، انرژی و محیط زیست با دانشمندان در سراسر دنیا کار می کند تا ببیند چگونه تکنولوژی می تواند بحث های موجود در تحقیقات را به پایان برساند. وی همکاری خود را با ناسا از اول 2009 در زمینه های تصویرگری از عملیات های ماه و مریخ آغاز نمود. Fay می گوید: "ما میخواستیم امکان دسترسی به تصاویر با ارزش را برای مردم آسانتر کنیم تا همانند دانشمندان بتوانند از هر کجا به آنها دست یابند. ناسا تصاویر مورد نظر را داشت؛ از طریق دوربین وسیع الطیف توانستیم یک ورودی کابر بسازیم به طوری که به مردم اجازه خواهد داد مزایای زیادی از آن دریافت نمایند."

برای تجارب جدید از مریخ Fay کار خود را به صورت تنگاتنگ با بروکس تن (Broxton) آغاز نمود. او از گروه IRG (گروه رباط های باهوش) از مرکز تحقیقاتی Ames ناسا و رییس تیمی به نام نقشه کش ها (Mapmakers) از IRG میباشد. پس از سالها تلاش، نقشه کش ها تصاویر ماهواره ای از مریخ، ماه و اجرام دیگر را جمع آوری و تهیه نموده و آنها را به نقشه های مفید و کارآمد تبدیل نمودند. بر اساس گفته بروکس تن ، انتقال نتایج کارهای ناسا به عموم مردم بخش اصلی ماموریت او بشمار می آید.

یک تصویر زاویه باز از مریخ با استفاده از دوربین مدارپیمای وایکینگ و مدارپیمای مریخ. در این تصویر نمای بسیار خوبی از Valles Marineris که عموماً به عنوان خلیج های بزرگ مریخ شناخته می شوند، دیده می شود. (اعتبار تصویر: مایکروسافت/ ناسا)

در واقع ماموریت تیم Fay در مایکروسافت کشاندن تکنولوژی به خدمت اکتشافات علمی است. او چنین شرح می دهد که دستیابی به پروژه تلسکوپ وسیع الطیف مریخ اطلاعات را در دستان ما قرار داد.

این تصویر با استفاده از HiRISE (تصویرگر با کیفیت بالای آزمایشات علمی) مدارپیمای MRO ناسا تهیه شده و نمایی از Olympus Mons را نشان می دهد. Olympus Mons به بلندترین آتشفشانها در منظومه شمسی شناخته شده است. (اعتبار تصویر: مایکروسافت/ناسا)

Fay می گوید: "ما تنواستیم تصاویر را از ناسا گرفته با مدل های ارزیابی همراه کرده و آنها را روی سطح کره مریخ بیاندازیم. اکنون کاربران تلسکوپ وسیع الطیف می توانند به راحتی تصاویر را بزرگ کرده و البته تجارب جالب از جزئیات سطحی مریخ به دست آورند. آنها می توانند ارتفاعات دهانه های آتشفشانی و یا اعماق دره ها را ببینند. این تجربه جدید به مردم این امکان را می دهد که احساس کنند واقعاٌ در آن محیط قرار گرفته اند."

به ویژه اینکه داده های جدیدی از HiRISE و دوربین حساس MRO ناسا در دسترس می باشد. HiRISE تصاویری با کیفیت فوق العاده بالا و شگفت انگیزی را جمع آوری می کند. هر تصویر تهیه شده از HiRISE از نظر اندازه یک گیگابایت است. Fay متذکر می شود "با این ابعاد مجموعه داده ها برای بسیاری از مردم بسیار گسترده و وسیع است. ما به این سطح وسیع اطلاعات احتیاج داشتیم تا بتوانیم چنین تجربه بی نظیری از مریخ را خلق کنیم."

در این تصویر که توسط HiRISE مدارپیمای MRO ناسا تهیه شده نماهای شاخه ای تیره رنگ در کف دهانه آتشفشانی آنتونیادی (Antoniadi) شبیه به سرخس های بزرگ یا کپسول های سرخس مشاهده می شود. این سرخس ها از نظر اندازه چندین مایل بوده و از صخره های سخت ساخته شده اند. (اعتبار تصویر: ناسا/ آزمایشگاهJPL / دانشگاه آریزونا)

برای این هدف اعضای تیم بیش از 13000 تصویر از HiRISE را بر روی یک نقشه به هم متصل نمودند. درحالی که HiRISE تنها یک درصد مریخ را تصویربرداری کرده و نواحی زیادی از مریخ هنوز باقی مانده تا مورد کاوش قرار گیرد. تمام تصاویر HiRISE بر روی یک نقشه واحد در کنار هم قرار گرفته و با و با مجموعه داده های جهانی مریخ در ارتباط است. باید متذکر شد این نقشه چند تکه، نقشه ای است با بالاترین وضوح از سطح مریخ که تا کنون وجود داشته.

بروکس تن می گوید: "این شاهکار بزرگ نه تنها برای عموم مردم جذاب و دیدنی است بلکه برای دانشمندان نیز چیزهایی فراهم آورده که تا کنون قادر به دیدن آن نبودند."

این تصویر یک تصویر اصلاح شده از MOLA (لیزر ارتفاع سنج مدارپیمای مریخ)،یکی از تجهیزات سفینه کاوشگر جهانی مریخ است. آنچه در این تصویر مشاهده میشود حوزه Tharsis است که شامل آتشفشانهای بزرگ Valles Marineris و نواحی ریزشگاه کریس (Chryse) است. آبگیر ناشی از اصابت Agyre در قسمت پایین سمت راست تصویر قابل مشاهده است. (اعتبار تصویر: تیم علمی MOLA)

وی اضافه می کند: شاهکار بودن آن به خاطر بحث های تکنیکی ای است که در پشت این پروژه قرار دارد. وضوح تصاویر بسیار بالاست و بنابراین حجم فایل ها بسیار زیاد، به طوری که ناسا حدود 3 سال زمان صرف آماده سازی آنها نمود. هر کسی که تاکنون برای ویرایش یک عکس از یک دوربین دیجیتال تلاش کرده باشد می داند که چقدر وقت می گیرد. حال این زمان را ضرب در تعداد تصاویر یعنی 13000 کنید. تعداد کارهایی که باید انجام پذیرد را نیز در یک دوجین ضرب کنید و حالا می توانید ببینید که این پروسه چرا تاکنون انجام نگرفته بوده. بروکس تن از Nebula برای پردازش داده های تصاویر استفاده نمود. با این وجود به هم چسباندن تصاویر HiRISE با استفاده از 114 پردازشگر (cpu) 14 روز زمان برد.

_{منبع : سایت نجوم ایران}

_{ترجمه نعیمه موحدی از ناسا}

رصدخانه خورشیدی مجاور زیگورات چغازنبیل

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Thu, 05 Apr 2012 08:19:56 GMT

زیگورات چغازنبیل در استان خوزستان و در فاصله 40 کیلومتری جنوب شرقی شوش و 20 کیلومتری هفت تپه و در نزدیکی کرانه غربی رود دز جای گرفته است .
زیگورات چغازنبیل نیایشگاهی است که در 3250 سال پیش ( 1250 پیش از میلاد ) در دوره عیلامیان به فرمان پادشاه مشهور عیلامی به نام (( اونتاش گال )) یا (( اونتاش ناپیریشا )) یا (( اونتاش هومبان )) ( 1245 _ 1265 پ.م ) در میانه شهر (( دور اونتاشی )) ساخته شده است .
زیگورات چغازنبیل که از بزرگترین بناهای باستانی ایران به شمار می رود ، به تمامی از خشت و آجر در زمینی به مساحت 11000 متر مربع و در 5 طبقه ساخته شده و ارتفاع آن در زمان آبادانی به فریب 50 متر وسطح زیر بنای آن به 25000 متر مربع میرسیده است . هم اکنون نیمی از بخش بالایی این بنا از بین رفته است .

شواهدی در دست است که نشان می دهد شهر دور اونتاشی و زیگورات چغازنبیل پیش از آن که به تمامی ساخته و کامل شود به دست (( آشور بانیپال )) پادشاه آشور تصرف و ویران شده است . چنانکه همین شخص در کتیبه ای اظهار کرده است :

من زیگورات شوش را که از آجرهایی با سنگ لاجورد لعاب شده بود را شکستم … معابد عیلام را با خاک یکسان کردم … من شوش را تبدیل به یک ویرانه کردم … ندای انسانی و بانگ شادی به دست من از آنجا رخت بر بست .

در سه سوی زیگورات چغازنبیل سه بنای کوچک آجری دایره ای شکل ساخته شده است که تنها یکی از آنها که در سوی شمال غربی قرار دارد به دست مرمتگران عضو هیئت کاوش فرانسوی شبیه به نمونه سالم شمال غربی بازسازی شد .
در این باز سازی تنها نیمی از بنا ساخته شد و از بازسازی نیمی دیگر صرف نظر شد . بنای شمال شرقی کاملا از بین رفته و تنها شالوده آن باقی مانده است .

درباره کاربرد این سه بنا نظریه های متفاوتی عرض شده بود . رومان گریشمن سرپرست هیئت کاوش چغازنبیل و نیز اندره پارو از آن به عنوان (( پوستامنت )) به معنای پایه مجسمه نام برده اند .

عده ای دیگر آن را سکو ، نیمکت ، مذبح ، محراب و قربانگاه دانسته اند ، و بعضی دیگر به دلیل شکل نیم دایره ای بنای باز سازی شده از آن به عنوان تریبون سخنرانی یاد کرده اند . غافل از آن که شکل نیم دایره ای ان تنها به این سبب بوده است که همان طور که در بالا ذکر شد ، یک نیمه ان به دست مرمتگران باز سازی شده است .

_{رصد خانه مجاور}

البته بی گمان احتمال (( پایه مجسمه )) بودن این بنا منافاتی با کار برد تقویمی آن ندارد .
از دیدگاه ما این سه بنا که بر روی هم مجموعه واحدی را تشکیل می دهند ، یک رصد خانه خورشیدی یا تقویم آفتابی برای سنجش گردش خورشید و به تبع آن نگه داشتن حساب سال و سالشماری و استخراج تقویم و تشخیص روزهای اول و میانی هر فصل سال یا اعتدالین بهاری و پائیزی و انقلاب های تابستانی و زمستانی بوده است .
در چهار سوی این بنا ها ، چهار آفتاب سنج آجری به شکل تاق نما یا پنجره نما ساخته شده است که با آفتاب سنج های رصد خانه نقش رستم شباهت دارد .

در واقع شکل خاص این تاق نما ها با چند قوس یا ردیف پشت سر هم به ترتیب کوچک می شوند ، و آیین معماری باستان جایگاه ویژه ای داشتند که هر چند در آغاز برای کاربرد ویژه آفتاب سنجی آن ساخته می شدند ، اما به زودی به عنوان یک طرح تزئینی در بسیاری از بناها و به خصوص در دروازه ورودی آن به کار گرفته شد .

_{رصد خانه مجاور زیگورات}

نمونه این تاق نماها در بناهای باستانی عیلامی و هخامنشی در شوش ، بناهای اورارتویی در پیرامون دریاچه وان ، بناهای بین النهرینی در اوروک و در نیایشگاه سفید ، بناهای هخامنشی در تخت جمشید ، بناهای اشکانی در نسا ، و هترا ( الحضره )، بناهای ساسانی در فیروز آباد و بیشاپور و تخت سلیمان ، و نیز در بسیار جاهای دیگر دیده می شود .

در چغازنبیل آجرهای سازنده این آفتاب سنجها اختصاصا” برای همین کاربرد طراحی و قالب ریزی شده اند و دارای شکل خاص هشت ضلعی می باشند . بر روی شش ضلع بیرونی یک رج از این آجرها ، کتیبه ای به خط و زبان عیلامی نگاشته شده است :

من اونتاش گال ، پسر هومنا نومنا ، شاه انزال و شوش ، من در اینجا بنای محترمی ساختم ، یک (( سیان کوک )) . در سال ها و روزهای پر شمار پادشاهی طولانی به دست آوردم . من بنا کردم یک (( شونشوایرپی )) . من برای خدای گال و اینشوشیناک (( سیان کوک )) ساختم .
معنای دو واژه مهم و کلیدی ( سیان کوک ) siyan kuk و ( شونشووایرپی ) shunshu irpi مشخص نشده است . م. ج. استو از سیان کوک و معنای احتمالی ( دیدگاه چشم انداز ، دیدارگاه ) نام می برد ( steve T o.82 ) و به گمان ما تا حد زیادی به معنای حقیقی آن که مفهوم ( رصد گاه ) و ( رصد خانه ) را می رساند ، نزدیک شده است . کاربرد این بنا صحت این نام گذاری را تائید می کند .
همان طور که در طرح آفتاب سنجها دیده می شود ،تغییرات زاویه بین گوشه های آفتاب سنجها با تغییرات زاویه طلوع خورشید در آغاز هر یک از فصل های سال برابر است . به عبارت دیگر این آفتاب سنجها به گونه ای طراحی و ساخته شده اند که بتوان هنگام طلوع یا غروب خورشید با مشاهده سایه های متشکله از آن ، آغاز یا میانه هر یک از فصلها که مطتبق با اعتدال های بهاری یا پائیزی و انقلاب های تابستانی و زمستانی میباشد را تشخیص داد .

نقشه از کتاب : بناهای تقویمی و نجومی ایران

بررسی رصد خانه چغازنبیل و محاسبه های دقیق به کار گرفته شده در آن ،نشان میدهد که دانشمندان عیلامی طراح و سازنده آن ، از جابه جایی های خورشیدی آگاهی های کامل داشته اند و نشانه های دیگری در دست است که نشان میدهد چنین آگاهی ها ، کمترین دانسته ها و دانشهای نجومی آنان بوده است .

در نمودارهایی که در ادامه خواهد آمد ، از ساختار ویژه و تقارن بسیار زیبا و خردمندانه این بناهای تقویمی آگاهی خواهیم یافت ، چنان که در این نمودارها دید ه می شود ، هر یک از تقویم های آفتابی با آفتاب سنجهای چهار گانه خود به ترتیبی خواص ، آغاز و میانه هر یک از فصل های سال را به روشنی و دقت کامل نشان می دهند . اما باید به این نکته توجه داشت که چنانچه در وقت معینی از سال ، ساختمان زیگورات چغازنبیل در حد فاصل بین خورشید و رصد خانه قرار گرفته باشد و مانع رسیدن پرتوهای خورشید به آفتاب سنج ها شود ، باید از بخش دیگری از رصد خانه که در سوی دیگر زیگورات قرار دارد ، استفاده شود و اصولا این یکی از دلایل سه گانه ساخته شده رصد خانه است .

از آنجا که هر ساله 0/4685 ثانیه از میل زمین کم می شود ، در زمان ساخت زیگورایت چغازنبیل ، میل زمین در حدود 24 درجه یا دقیقا 23 درجه و 52 دقیقه بوده است . این نکته در نمودارهای بعدی نشان داده شده است .

نجوم ایران

مقارنه ماه و ارباب حلقه ها

گروه نجوم فنز پرشین بلاگ — Wed, 04 Apr 2012 10:21:42 GMT

شنبه 19 فروردین , ماه به همنشینی ارباب حلقه یعنی سیاره کیوان(زحل) می شتابد تا منظره ای جالب به پهنه تاریک و راز آلود آسمان شب دهد . در این شب ماه در فاز 98% قرار داد و کیوان نیز از قدر81/0 می درخشد . فاصله ماه از سیاره کیوان حدود 8 درجه است و این پدیده در برج سنبله اتفاق می افتد و ستاره درخشان سماک اعزل نیز شاهد این پدیده زیباست . مشاهده این مقارنه زیبا را از دست ندید .

_{به نقل از :محمد مسعود صحت بخش}