|
نجوم آماتوری |
روسها در حال توسعه یک فضاپیمای بدون سرنشین هستند که می تواند از برخورد شهاب سنگ عظیم "آپوفیس" به زمین در سالهای 2029 و 2036 جلوگیری کند. دسامبر گذشته آناتولی پریمینوف رئیس آژانس فضایی روسیه فدرال اعلام کرد که این آژانس در حال مطالعه بر روی پروژه ای برای ملاقات زمین با شهاب سنگ "آپوفیس" است. اکنون "لف زیلنی" مدیر موسسه فیزیک کیهانی آکادمی علوم روسیه در اجلاسی که درباره اکتشافات فضایی در مسکو برگزار شده بود اظهار داشته است که این موسسه در همکاری فشرده ای با سازمان فضایی روسیه در تلاش است تا یک فضاپیمای بی سرنشین را برای جلوگیری از برخورد این شهاب سنگ با زمین بسازد. شهاب سنگ آپوفیس را رصدخانه "کیت پارک" در آریزونای آمریکا در سال 2004 کشف کرد. از آن زمان تاکنون پیش بینی هایی در خصوص فجایای برخورد این شهاب سنگ با زمین ارائه شده است به طوری که پیش بینی های اولیه نشان می داد که در سال 2029 آپوفیس با زمین برخورد خواهد کرد اما ارزیابیهای بعدی نشان داد که در 13 آوریل 2029 این شهاب سنگ عظیم از فاصله بسیار نزدیک از زمین (36 هزار و 350 کیلومتری) عبور خواهد کرد (در این فاصله ماهواره های مخابراتی در مدار اطراف استوا می چرخند) و در سال 2036 این شهاب سنگ بار دیگر به زمین رسیده و این بار به این سیاره برخورد خواهد کرد. هر چند درصد این احتمالات بسیار پایین (یک به روی 250 هزار) است باوجود این، زمین نمی تواند کاملا دور از خطر باشد چرا که حتی مدارهای حرکت شهاب سنگها نیز می تواند در اثر تاثیرات نیروهای گرانشی سیارات تغییر کنند. به همین منظور اکنون روسها قصد دارند تا جلوی فجایای احتمالی را بگیرند. درحقیقت روسها خاطره سقوط شهاب سنگ و یا یک ستاره دنباله دار را در ذهن دارند. این جسم آسمانی ناشناخته در سال 1908 به سیبری برخورد و منطقه وسیعی از آن را نابود کرد. آپوفیس که نام خود را از رب النوع مصر باستان به معنی "ویرانگر" گرفته است، قطری به طول 350 متر دارد و با سرعت حدود 30 کیلومتر بر ثانیه حرکت می کند. اگر این شهاب سنگ به زمین برخورد کند شدت برخورد آن به 870 مگاتن می رسد. این شدت 65 هزار برابر بزرگتر از بمباران اتمی هیروشیما است.
براساس گزارش نانوپرس، رئیس آژانس فضایی روسیه در خصوص احتمال برخورد این شهاب سنگ اظهار داشت: "نمی توان با زندگی مردم بازی کرد. نمی توانیم دست روی دست بگذاریم و منتظر بنشینیم. باید سیستمی را بسازیم که به ما اجازه دهد که از برخورد این شهاب سنگ جلوگیری کند حتی اگر میلیونها دلار هزینه داشته باشد." [ شنبه ٢٩ بهمن ۱۳٩٠ ] [ ۱:٥۱ ب.ظ ] [ گروه نجوم فنز پرشین بلاگ ]
[ نظرات () ]
سیاره سرخ از روزهای آغازین عصر فضا همواره قبله آمال ماجراجویان فضایی بوده است. داستانهای زیادی درباره موجودات مریخی با آن قیافه های سبزشان نوشته شده و بیشتر آستروبیولوژیست ها امیدوارند که روزی نشانه هایی از حیات را در سطح این سیاره به ظاهر مرده پیدا کنند. امروز معجونی از بهترین ایدههای مهندسی بشر در حال کشف اسرار بیشتری از سیاره بهرام (مریخ) است اما گویا همه اینها کافی نیست و ما هر سال شاهد ارسال کاوشگر جدیدی به سمت این سیاره هستیم. بگذارید نگاهی به جدیدترین تلاشهای بشر برای سفر به مریخ بیاندازیم.
چند هفته اخیر دنیای کاوشهای فضایی زیر سلطه نام مریخ بود. بار دیگر ترافیکی در ماموریتهای مریخ به وجود آمد که این سیاره و اخبار مربوط به آن را در صدر رویدادهای علمی نشاند. البته آغاز همزمان ماموریتهایی که عازم مریخ هستند تصادفی نیست.کافی است نگاهی به مدار این سیاره و زمین به دور خورشید بیندازید تا علت این امر را متوجه شوید. زمین و مریخ، خورشید را با سرعتهای مختلف و روی مدارهایی با فاصلههای متفاوت دور میزنند و بنابراین فاصله آنها نسبت به هم در این مسیر دائما تغییر میکند و کم و زیاد میشود. دورترین حالت، زمانی اتفاق میافتد که این دو سیاره در دو سوی خورشید قرار داشته باشند اما هر دو سال یکبار مریخ به مقابله خود با زمین نزدیک میشود یعنی حالتی که در آن خورشید، زمین و مریخ به ترتیب روی یک خط قرار میگیرند و در این شرایط فاصله زمین و مریخ به حداقل خود میرسد، بنابراین اگر کسی بخواهد کاوشگری را به سمت مریخ اعزام کند، باید این کار را در بازه زمانی مشخصی پیش از مقابله مریخ و زمین انجام دهد. به این ترتیب مجموعه فاصلهای که سفینه باید طی کند به کوتاهترین حالت ممکن و در نتیجه زمان این سفر نیز به حداقل میرسد به همین دلیل اگر سازمانهای فضایی برنامهای برای سفر به مریخ داشته باشند در چنین بازه زمانی آن را آغاز میکنند. امسال و در آستانه مقابله مریخ دو ماموریت از سوی دو آژانس فضایی که زمانی دو قطب رقابت های فضایی را تشکیل میدادند آماده پرتاب به سوی مریخ بود.
...فوبوس ـ گرانت ابتدا روسها پس از سالها دوری از عرصه کاوشهای روباتیک، شانس خود را برای سفر به مریخ امتحان کردند.۱۸ آبان سال جاری پایگاه فضایی بایکونور شاهد آغاز سفر ماموریت روسی فوبوس ـ گرانت بود؛ ماموریتی که میتوانست نقطه عطفی در ماموریتهای شناسایی مریخ به شمار برود. روسها پس از ۱۵ سال تصمیم گرفته بودند دوباره دست به کاوشهای فضایی روباتیک در اعماق فضا بزنند.
مریخ در دوره اوج رقابتها و کاوشهای فضایی، برای روسیه (شوروی آن زمان) یکی از اهداف مهم به شمار میرفت. اما آنها چندان در سفر به مریخ موفق نبودند. ۱۶ ماموریت از مجموع ماموریتهای آنها که به مقصد سیاره سرخ طراحی شده بود شکست خورد و گویی مریخ حاضر نبود درهای خود را به راحتی به روی روسیه باز کند. به همین دلیل این بار و پس از ۱۵ سال دوری از اکتشافات سیارهای و پس از ۱۶ شکست، روسها با ماموریتی ویژه و تاریخی به میدان آمدند. هدف این ماموریت اما خود مریخ نبود. بلکه فوبوس، یکی از ۲ قمر کوچک مریخ هدف کاوشهای فضایی این فضاپیما بود.
اگر همه چیز طبق برنامه پیش میرفت، قرار بود زمانی که این کاوشگر به مدار مریخ میرسد به سمت مدار فوبوس رفته و در آنجا در مداری مشخص مدارگرد خود را پارک کند. کاوشگر کوچکی از این سفینه جدا میشد و بر سطح قمر فوبوس فرود میآمد و با کمک بازوهای مکانیکی و روباتیک خود مقداری از خاک این قمر را جمع و در کپسولی ذخیره میکرد و در نهایت آن را به مدار این قمر جایی که فضاپیمای مادر منتظر بود میفرستاد تا سفرش را این بار در مسیر زمین آغاز کند. این محموله با ارزش قرار بود به زمین باز گردد و در نهایت برای اولین بار دانشمندان نمونههای جمعآوری شده از این قمر را در آزمایشگاههای مجهز زمینی بررسی کنند. کاوشگر فضایی فوبوس گرانت، اما در راه خود به سوی مریخ میهمانی را نیز با خود حمل میکرد؛ یک ماهواره مدار گرد مریخ متعلق به آژانس فضایی چین قلمدوش این فضاپیمای عازم مریخ بود.
متاسفانه داستان هیجانانگیز این ماموریت اندکی پس از پرتاب به حالت تعلیق در آمد. سفینه بلافاصله پس از پرتاب و در مدار زمین ارتباطش را با ایستگاه کنترل زمینی از دست داد. تلاشها برای برگرداندن آن موفق نبود، اگرچه اخیرا سیگنالهایی از آن دریافت شده است، اما هنوز شانس کمیوجود دارد که بتواند ماموریتش را به انجام برساند، به این ترتیب روسیه در آستانه چشیدن هفدهمین شکست از سیاره سرخ قرار دارد.
یکی از هیجانانگیزترین بخشهای این مریخنورد، آزمایشگاه روی عرشه آن است. این مریخنورد علاوه بر اینکه با کمک یک لیزر قوی میتواند لایههای سطحی را تبخیر و به ثبت طیف آنها بپردازد، با کمک بازوی دو و نیم متریاش میتواند سطح سنگها را تراش داده و حفاری کند و از آنها نمونهبرداری کند. نمونههای جمعآوری شده با کمک این بازو به یکی از ۲ سامانه بررسی علمی و زمینشناختی مستقر روی عرشه مریخنورد منتقل شده و آنجا با دقت زیاد و در محیطی کنترلشده آزمایش میشوند.
هدف نهایی این ماموریت این است که نشانههایی از مولکولهای پیچیده آلی پیدا کند تا ردی از حیات باستانی مریخ که این روزها احتمال وجودش را کسی رد نمیکند، بیابد. مجموعه دستاوردهای این مریخنورد در زنجیرهای از تحقیقات قرار میگیرند که انسان را به پاسخ این پرسش که آیا مریخ زمانی (در گذشته یا اکنون) میزبان حیات بوده است نزدیک میکند. [ شنبه ۱٥ بهمن ۱۳٩٠ ] [ ٤:٠٦ ب.ظ ] [ گروه نجوم فنز پرشین بلاگ ]
[ نظرات () ]
پذیرش شکست در یکی دیگر از تلاشهای روسیه برای سفر به مریخ آنقدر برای مهندسان آژانس فضایی روسیه٬ راسکوسموس٬ سنگین آمده که برای کم کردن بار فشار ملی برخود٬ تلاش دارند تا نگاهها را متوجه دسیسههای دشمن کنند. این ادعای راسکوسموس تا چه حد میتواند حقیقت داشته باشد؟
هنوز یک هفتهای از خبر جنجالی چینیها مبنی بر جاسوسی یک فضاپیمای آزمایشی آمریکایی از کپسول تازه پرتاب شدهشان به مدار زمین نمیگذرد که روسها هم با ادعایی عجیب و غریب وارد میدان شدند.برخی از دانشمندان و مهندسان دستاندرکار پروژه ناموفق فوبوس ـ گرانت مدعی شدند که فضاپیمای بیهمتای آنها قربانی یک خرابکاری فضایی شده است. اما همه این برنامههای بلندپروازانه روسی با روشن نشدن موتور این کاوشگر برای فرار از میدان گرانشی زمین ناکام ماند و باعث شد میلیونها دلار پول روسها در مسیر سقوط به زمین آتش بگیرد و بسوزد. این کاوشگر سرانجام و در اوایل هفته جاری سقوط کرد و باقیماندههایی از آن به داخل اقیانوس آرام فرو افتادند.
در سال گذشته شکست های پیاپی روس هادر برنامههای فضاییشان باعث شده که برخی از آنها به روش به ارث رسیده از نظام کمونیستی سابقشان، چشمها را متوجه عوامل مرموزی در خارج از مرزهای کشور پهناورشان کنند.
کاوشگر فضایی فوبوس ـگرانت پس از پرتاب از زمین در مداری با ارتفاع متوسط 200 کیلومتر از سطح زمین پارک شده بود تا در زمان برنامهریزی شده و با روشن کردن موتورهایش راهی سفر طولانی خود به مقصد مریخ شود.زاخارف همچنین معتقد است که انتصاب شکست در یک کار بزرگ علمی به خارج از مرزهای کشور یک ریاکاری بزرگ برای سرپوش گذاشتن بر ضعفهای فنی یا مدیریتی آژانس فضایی روسیه است.
ویکتور ساورسکی محقق دیگری از همان اکادمی نیز معتقد است امکان مختل کردن یک کاوشگر فضایی توسط تابشهای الکترومغناطیسی وجود ندارد. او تاکید میکند که سامانه های الکتریکی و کامپیوتری به کار رفته در کاوشگران فضایی عمدتا برای کار در محیط خشن فضایی ساخته شدهاند. در فضای ماوراء جو سطح تابش امواج پرتوان الکترومغناطیسی مانند امواج میکروویو و تابشهای گاما و ایکس بسیار زیاد است و از آن گذشته همه اجرام فضایی در معرض برخورد با ذرات پرانرژی و باردار بادهای خورشیدی قرار دارند.
روسها اولین ملتی بودند که شهامت اعزام فضاپیماهایی به مقصد مریخ را داشتهاند. از ابتدای عصر فضا تا کنون روسها حدود ۲۰ بار تلاش کردهاند تا کاوشگران رباتیکی را عازم سیاره سرخ نمایند اما همه آن ماموریتها با شکست روبرو شده است. شاید که مریخ٬ خدای جنگ منظومه شمسی٬ این کشور را نفرین کرده باشد.
فوبوس-گرانت تنها محمولهای نبود که در اثر این ناکامی فضایی به اقیانوس سقوط کرد. این کاوشگر فضایی یک مدارگرد چینی به نام اینگهو-۱ را به همراه یک محموله زیستی کوچک که از طرف انجمن سیاره شناسی تدارک دیده شده بود را بر دوش خود حمل میکرد. ناگفته پیداست که این دو مسافر فوبوس - گرانت نیز به دنبال وسیله نقلیه بدشانس خود به اقیانوس سقوط کردند.
در این میان کپسول زیستی بین سیارهای را میشد یک قدم بزرگ در راه بررسی و امکان سنجی مسافرت بین سیارهای محسوب کرد. قرار بود این کپسول کوچک سه سال تمام سوار بر آخرین بخش فضاپیمای فوبوس گرانت کل مسیر رفت و برگشت به زمین را طی کند. در تمام این مدت میکروارگانیسمهایی از هر سه شاخه حیات زمینی باید تلاش میکردند تا با شرایط جدید خود در سفر بین زمین تا مریخ و در معرض تابشهای کشنده خورشیدی دوام آورده و نهایتا به زمین بازگردند. این تجربه علمی در صورت موفقیت میتوانست گام بزرگی برای درک خطرات سفرهای فضایی سرنشینداربه ماوراء مرز مدارهای نزدیک به زمین باشد. [ یکشنبه ٩ بهمن ۱۳٩٠ ] [ ۱:۱۱ ب.ظ ] [ گروه نجوم فنز پرشین بلاگ ]
[ نظرات () ]
آزمایشگاه علمی مریخ یا همان Curiosity که به عنوان جدیدترین مریخ نورد ناسا در حال سخت و آماده سازی می باشد به عنوان یکی از بخش های اصلی برنامه های بلند مدت ناسا و اکتشافات ربوتیک سیاره مریخ به شمار می آید. بر طبق برنامه ریزی ها این ماموریت برای اواخر سال 2011 برنامه ریزی شده و مریخ نورد از کیپ کاناورال فلوریدا به سوی مریخ پرتاب می شود. همچنین بر اساس محاسبات در آگوست سال 2012 در یکی از جذاب ترین نقاط مریخ فرود خواهد آمد. از جمله اهداف اصلی Curiosity که در واقع یک آزمایشگاه متحرک و بسیار مجهز است ارزیابی شرایط مریخ می باشد به گونه ای که تمامی تردیدها و ابهامات را در رابطه با شرایط حیات در این سیاره برطرف نماید. این مریخ نورد به ما خواهد گفت که آیا محیط مریخ قادر به پشتیبانی حیات میکروبی بوده و در صورت پاسخ مثبت آیا هنوز هم امکان حیات در این سیاره وجود دارد یا خیر. درواقع این ماموریت به ما کمک خواهد نمود تا به درک بهتری نسبت به شرایط حیات در سیاره مریخ دست یابیم.
1- این مریخ نورد در چه اندازه ای ساخته شده است؟ Curiosity در اندازه ای بسیار بزرگتر از مریخ نوردهای پیشین یعنی Spirit ، Opportunity و Pathfinder طراحی شده است. این مریخ نورد دارای طولی درحدود 2 برابر (در حدود 2.8 متر) و وزنی معادل 4 برابر مریخ نوردهای روح و فرصت می باشد که در سال 2004 در مریخ فرود آمدند. Pathfinder نیز از لحاظ اندازه در حدود یک اجاق مایکروویو بود و در سال 1997 در مریخ فرود آمد.
2- curiosity دقیقاً در چه نقطه ای از مریخ و چطور فرود خواهد آمد؟ در نوامبر سال 2008 ، پس از برسی ها، بهترین نقاط برای فرود مریخ نورد به 4 نقطه در سیاره سرخ محدود گردید . تمامی این نقاط دارای یک وجه مشترک و بسیار مهم بودند. نقاط باستانی که در گذشته مریخ احتمال وجود آب در این اماکن وجود داشته است. از بین این 4 مکان، ناسا نقطه ای که بر اساس شواهد جغرافیایی دارای مناسب ترین و بالاترین احتمال شرایط حیات است را برخواهد گزید. البته این مکان بایستی دارای شرایط مناسبی برای فرود مریخ نورد نیز باشد.
سیستم فرود مریخ نورد تا حد زیادی شبیه به هلیکوپترهایی است که به عنوان جرثقیل های هوایی برای حمل اشیای سنگین مورد استفاده قرار می گیرند. در نزدیکی سطح مریخ، پس از اینکه چتر نجات سرعت فرود فضاپیما را کاهش داد، یک سیستم موشکی در آخرین لحاظ فرود فعال خواهد شد و فرود نهایی مریخ نورد را ممکن خواهد ساخت. این سیستم بر خلاف سیستم های پیشین ( که بر مبنای کیسه های هوا در اطراف مریخ نوردها تعبیه شده بود) این امکان را فراهم نموده که یک مریخ نورد بسیار بزرگ و سنگین را به سلامت در سطح سیاره فرود آورد. سایر نوآوری های بکار رفته در سیستم فرود فضاپیما نیز امکان فرود در محدوده ای کوچکتر و با دقت بسیار بالاتر نسبت به ماموریت های پیشین را مهیا ساخته است.
3- این مریخ نورد دارای چه تجهیزات و قابلیت هایی است؟ Curiosity از 10 ابزار علمی پیشرفته برای تست سنگ ها و صخره ها ، خاک و اتمسفر مریخ استفاده خواهد نمود. یک سیستم لیزری از فاصله دور، بخش هایی از سنگ را تبخیر نموده و ابزار دیگری به دنبال ترکیبات آلی، جسم مورد نظر را جستجو می نماید. سایر ابزارها از جمله دوربین های سوار بر دکل مریخ نورد، برای مطالعه جسم مورد نظر از فاصله دور، ابزارهای مبتنی بر بازوهای مریخ نورد برای مطالعه مواردی که لمس می شود و ابزارهای تحلیلی درونی مریخ نورد، ترکیبات سنگ ها و نمونه های خاک به دست آورده از مته و بیل مخصوص دستگاه را آنالیز می نمایند. 4- چرخ های بزرگ این مریخ نورد دارای چه ویژگی هایی می باشند؟ هر یک از 6 چرخ Curiosity دارای یک موتور محرک مستقل می باشد. همچنین دو چرخ جلویی و دو چرخ عقب دارای موتورهای کنترلی مستقل از یکدیگر نیز می باشند. این موتورهای کنترلی مریخ نورد را قادر به چرخش 360 درجه در یک مکان ثابت در سطح مریخ می نمایند. قطر چرخ های Curiosity در حدود 2 برابر قطر چرخ هایی است که برای مریخ نوردهای روح و فرصت استفاده شده بود. این ویژگی Curiosity را قادر خواهد ساخت تا از موانعی با ارتفاع بیشتر از 75 سانتی متر به راحتی عبور نماید.
5- درباره سیستم تامین انرژی مریخ نورد توضیح دهید ؟ یک باطری اتمی در Curiosity تعبیه شده است که آنرا قادر می سازد تا بیش از یکسال کار کند و پس از آن مریخ نورد تنها بوسیله سیستم های انرژی خورشیدی به کار خود ادامه خواهد داد.
ترجمه پگاه شاملو از سایت رسمی ناسا [ یکشنبه ٢٥ دی ۱۳٩٠ ] [ ۱:٥٤ ب.ظ ] [ گروه نجوم فنز پرشین بلاگ ]
[ نظرات () ]
|
|
| [ فالب وبلاگ : وبلاگ اسکین ] [ Weblog Themes By : weblog skin ] |